Geleende energie

December, geleende energie en de onvermijdelijke crash

December is voor mij altijd een pittige maand sinds ik chronisch vermoeid ben.
Alle activiteiten en verwachtingen, hoe leuk ook, kosten bergen energie. Steeds opnieuw loop ik ertegenaan dat ik niemand wil teleurstellen en graag wil doen “hoe het hoort”. En bijna altijd gebeurt dat ten koste van mezelf.

Dit jaar bereikten we op 19 december een bijzondere mijlpaal: mijn ouders vierden hun gouden bruiloft.
In de aanloop was er wat ruis. “Moeten we dit nu wel vieren?”  vroegen mijn ouders, doelend op mijn relatiebreuk.
Mijn antwoord was meteen duidelijk: ja. Als de situatie het toelaat, moet je het leven en de liefde vieren.

De aanloop: energie die al verdwijnt vóór het begint

Wat vaak onderschat wordt, is hoeveel energie de aanloop al kost.
Rationeel sprak ik met mezelf af dat het belangrijkste doel was om voldoende energie over te houden om de hele dag aanwezig te kunnen zijn.
Gevoelsmatig voelde ik echter allerlei onuitgesproken verwachtingen. Misschien bestonden ze alleen in mijn hoofd, maar ze waren er wel.

Als enig kind voelde ik de verantwoordelijkheid: het moest goed geregeld zijn.
Toen mijn tante voorstelde een feestboog te maken, gaf ik mijn grens aan. Ik had daar de energie niet voor. Bestellen kon, maken niet.
Ik zei nee, maar voelde me tegelijkertijd tekortschieten.

Mijn hoofd draaide overuren. En hoewel ik wéét dat piekeren energie kost, lukte het me niet om nonchalant en “go with the flow” te zijn.

De week voor het feest maakte ik geen afspraken. Alleen het noodzakelijke deed ik: boodschappen, hond uitlaten, was draaien. Alles om mijn sociale batterij zo vol mogelijk te houden.

De dag zelf: leven op adrenaline

De dag van het feest stond ik in de “dit moet lukken”stand.
Mijn lichaam schakelde volledig over op adrenaline. Dat is wat ik geleende energie noem.

Geleende energie is energie die niet uit je reserves komt, maar uit stresshormonen zoals adrenaline en cortisol.
Je zenuwstelsel gaat in de overlevingsstand: scherp, alert, functioneel. Het voelt alsof het goed gaat, soms zelfs beter dan normaal, maar die energie moet later altijd worden terugbetaald.

En het werkte.
Ik kon gesprekken voeren, luisteren, reageren. Ik kon mensen bedanken voor hun goede wensen en zelfs omgaan met vragen en meningen waar ik eigenlijk helemaal niet op zat te wachten.
Mijn ouders genoten zichtbaar van elke minuut. De dag was geslaagd.

De rekening die altijd volgt

Na afloop ging ik met Noor de auto halen zodat we niet met de cadeaus hoefden te sjouwen.
Toen ik buiten kwam voelde ik het direct. Misselijkheid, duizeligheid.
Ik haalde het toilet nog net en moest overgeven.

Mijn zenuwstelsel had de hele dag geen enkele pauze gehad. Het was volledig overbelast.

Die nacht sliep ik amper, ondanks de extreme vermoeidheid.
De nachten daarna ook. Mijn systeem kwam niet meer tot rust.
De batterij was leeg,  en leeg is bij chronische vermoeidheid echt leeg.

De energiecrash

Dit is de energiecrash.
Niet omdat het feest “te veel” was of omdat het niet leuk was, maar omdat ik te lang op geleende energie heb gefunctioneerd.

Bij een overbelast zenuwstelsel blijft het lichaam in een staat van paraatheid hangen.
Ontspanning lukt niet meer vanzelf. Slapen niet. Opladen niet.
Zelfs leuke momenten kosten dan te veel.

Het lukte me niet om voldoende bij te tanken voor kerst.
Gelukkig had ik alle boodschappen online besteld en werd het thuisbezorgd.

Eerste kerstdag was ik grotendeels alleen. Wat voelde dat als een cadeau: geen prikkels, niets hoeven.
Tweede kerstdag was gezellig, maar ook vermoeiend, omdat mijn batterij nog steeds leeg was.

Nu: terug naar herstel

Nu naderen we de jaarwisseling. Gelukkig rustig dit jaar.
Het zijn fijne dagen, maar als je lichaam niet meewerkt, worden ze zwaar.

Mijn reserves zijn op. Ik zit midden in een energiecrash.
En juist daarin ligt voor mij de belangrijkste les.

Ik kan functioneren op wilskracht, op adrenaline, op liefde zelfs.
Maar mijn lichaam betaalt altijd de prijs.

Dus ik kies opnieuw.
Niet voor harder mijn best doen, maar voor zachter omgaan met mezelf.
Voor rust als uitgangspunt, in plaats van herstel achteraf.

Het tempo gaat omlaag.
De lat ook.
Niet omdat ik minder wil leven, maar omdat ik het langer wil volhouden.

Een mooie intentie voor 2026, al zeg ik het zelf