Mindfulness

Wat is mindfulness?

Bewust aanwezig zijn in het hier en nu

Mindfulness betekent: bewust aanwezig zijn in het huidige moment, met volledige aandacht en zonder oordeel. Het klinkt eenvoudig, maar in de praktijk is het vaak een hele uitdaging. 

We leven een groot deel van de dag op de automatische piloot. We denken vooruit, blikken terug, piekeren over wat was of nog moet komen. Intussen raakt onze aandacht versnipperd, raakt het lichaam gespannen en vliegen de dagen aan ons voorbij. 

Mindfulness helpt je om weer bewust contact te maken met wat er nu is: je ademhaling, je lichaam, je gedachten en je emoties. Zonder dat je er meteen iets aan hoeft te veranderen. 

Waar komt mindfulness vandaan?

De oorsprong van mindfulness ligt in het boeddhisme, waar het een belangrijke rol speelt in meditatie en levenshouding. In de westerse psychologie werd het vooral bekend door de Amerikaan Joh Kabat -Zinn, die mindfulness loskoppelde van religie en introduceerde in de gezondheidszorg. 

Tegenwoordig wordt mindfulness wereldwijd ingezet bij stress, angst, depressie, chronische pijn, trauma, burn-out en ook gewoon als manier om meer rust, focus en Veerkracht te ontwikkelen. 

Wat brengt mindfulness?

Mindfulness is geen trucje, maar een manier van leven. Als je vaker bewust aanwezig bent, verandert er iets in hoe je omgaat met wat je tegenkomt in het leven:

  • Je reageert minder automatisch
  • Je leert pauzeren voordat je handelt
  • Je ontwikkelt meer acceptatie voor wat je niet kunt veranderen
  • Je versterkt innerlijke stabiliteit, ook bij lastige emoties
  • Je ervaart vaker rust en helderheid
  • Je piekert minder
  • Je leert vriendelijker naar jezelf kijken

Het is geen toverstaf, maar wel een krachtig gereedschap dat je helpt om meer grip te krijgen op je binnenwereld, zonder alles te willen beheersen. 

Wat mindfulness niét is

Omdat mindfulness vaak in populaire termen wordt gebruikt, bestaan er ook misverstanden. Dit is wat het niet is:

❌ Altijd ontspannen zijn

❌ Gedachten stoppen of de geest leegmaken

❌ Alles loslaten en geen doelen meer hebben

❌ Problemen oplossen door 'er gewoon bij te bijven'

❌ Zweverig of vaag

Mindfulness betekent juist voluit aanwezig zijn bij wat er is, ook als dat ongemakkelijk, onrustig of verwarrend is. Niet om het weg te maken, maar om er niet meer mee te hoeven vechten. 

Praktisch: hoe beoefen je mindfulness?

Je kunt mindfulness beoefenen via formele en informele momenten:

Formeel (gerichte oefening)

  • Meditatie
  • Bodyscan
  • Mindful yoga

Informeel (in het dagelijks leven)

  • Met aandacht tanden poetsen 
  • Eten zonder afleiding
  • Wandelen zonder telefoon
  • Stilstaan bij hoe je bevoelt voordat je reageert
  • Inchecken bij jezelf gedurende de dag

Kleine momenten van bewustzijn, zijn waardevol. Het hoeft niet groots of perfect. Regelmaat is belangrijker dan lengte of intensiteit. 

Mindfulness en zelfcompassie

Een essentieel onderdeel van mindfulness is vriendelijkheid. Naar je ervaringen, maar vooral ook naar jezelf. Als je merkt dat je afdwaalt, streng bent of onrustig, dan is het juist de oefening om mild te blijven:

"O ja, daar ga ik weer. Even terug naar mijn adem". "Ik zie dat ik onrust voel, en dat is oké"

Je hoeft jezelf niet te verbeteren. Je mag jezelf leren ontvangen zoals je bent. 

Wanneer is mindfulness helpend?

Mindfulness kan helpend zijn bij:

  • Stress of burn-out
  • Lichamelijke klachten en pijn
  • Slaapproblemen
  • Angst, piekeren of onrust
  • Emotionele overbelasting
  • Moeite met grenzen stellen
  • Perfectionisme of controlebehoefte
  • Meer contact met je lichaam en gevoel willen

Het kan ook gewoon een manier zijn om bewuster te leven, met meer aandacht voor wat er écht toe doet. 

Enkele mindfulness-oefeningen

Wi je starten met mindfulness? Begin klein

Adempauze

Sluit je ogen. Voel je adem in je neus of buik. Laat je zachtjes meegaan met je in- en uitademing. Merk je afleiding op? Breng vriendelijk je aandacht terug.

Drie minuten check-in

Sta even stil bij:

  • Wat voel ik fysiek?
  • Wat gaat er door me heen?
  • Wat is mijn ademhaling nu aan het doen?

Mindful pauze tijdens de dag

Kies een moment, bijvoorbeeld bij het zetten van thee, om alles bewust te doen: het voelen van de kop, de geur, het geluid van het water, het wachten. Zonder haast.