Eigenwaarde

Jezelf waardevol vinden, los van wat je doet

Eigenwaarde gaat over het diepe besef:

"Ik ben waardevol zoals ik ben. Niet om wat ik presteer, bewijs of beteken voor een ander, maar gewoon omdat ik besta".

Dat klinkt eenvoudig. Maar voor veel mensen is het iets wat niet vanzelfsprekend voelt. Je waarde is dan afhankelijk geworden van je rol, prestaties, uiterlijk, sociale bevestiging of de goedkeuring van anderen. 

Toch is eigenwaarde geen beloning die je moet verdienen. Het is iets wat je mag herinneren, voelen en voeden. 

Wat is eigenwaarde precies?

Eigenwaarde betekent dat je jezelf:

  1. als mens respecteert
  2. erkent bent met alles wat je voelt, denkt en bent
  3. niet voortdurend vergelijkt of afwijst
  4. liefdevol kunt ondersteunen, ook als je tekortschiet

Het is het fundament onder zelfvertrouwen, grenzen, keuzes en verbondenheid. Zonder eigenwaarde wordt alles wiebelig, zelfs als je ogenschijnlijk "succesvol bent". 

Waar ontstaat een laag gevoel voor eigenwaarde?

Je eigenwaarde wordt vaak al in je jeugd gevormd. Factoren die invloed kunnen hebben:

Opvoeding

  • Als je vooral waardering kreeg voor wat je deed (cijfers, prestaties, gehoorzaamheid), niet voor wie je was
  • Als er weinig ruimte was voor emoties of fouten
  • Als liefde voorwaardelijk voelde

Vergelijking of afwijzing

  • Gepest worden, buitengesloten zijn, vergeleken worden met anderen
  • Regelmatig kritiek krijgen zonder erkenning

Trauma of heftige ervaringen

  • Verlies, ziekte, scheiding of misbruik kunnen je zelfbeeld sterk beïnvloeden. 
  • Je kunt (onbewust) geloven dat je minder waard bent of iets fout hebt gedaan

Maatschappelijke normen

  • De druk om mooi, succesvol, sociaal of productief te zijn
  • De impliciete boodschap dat je pas goed genoeg bent als je meer, beter, mooier bent

Hoe ziet een gebrek aan eigenwaarde eruit?

Een lage eigenwaarde laat zich vaak zien in subtiele gewoontes, zoals:

  • Jezelf continu vergelijken met anderen
  • Niet durven uitspreken wat je voelt of wilt
  • Moeite hebben met complimenten ontvangen
  • De neiging om te pleasen of jezelf aan te passen
  • Innerlijke kritiek die altijd "meer" of "beter" van je verlangt
  • Jezelf afwijzen bij fouten of afkeuring

Het gevolg? Een leven dat zich aanpast, in plaats van dat het echt van jou voelt. 

Hoe kun je eigenwaarde ontwikkelen?

Gelukkig is eigenwaarde geen vaststaand gegeven. Het is iets wat je stap voor stap kunt herstellen en voeden. Niet Doo jezelf te 'fixen', maar door je opnieuw met jezelf te verbinden. 

Leer je innerlijke stem herkennen

Let op hoe je tegen jezelf praat bij fouten, kwetsbaarheid of onzekerheid. Is het ondersteunend of afwijzen? Is het eerlijk of hard? Mildheid is niet soft. Het is kracht die jezelf ruimte geeft. 

Voel dat je mag bestaan-zonder bewijs

Je hoeft niets te bereiken, doen of goedmaken om waardevol te zijn. Herhaal dat als een zachte reminder: "Ik mag bestaan. Ik hoef niets te verdienen"

Stel gezonde grenzen

Elke keer dat je een grens bewaakt, zeg je eigenlijk tegen jezelf:

"Ik ben het waard om beschermd te worden". Grenzen zijn geen muur. Ze zijn een teken van zelfrespect. 

Vergelijk minder, leef meer

Elke keer dat je je vergelijkt met een ander, raak je verder weg van jezelf. Vergelijking leidt zelden tot inzicht, meestal tot zelftwijfel. Kijk liever:

Wat heb ik nodig? Wat klopt voor mij, nu, op dit moment?

Omring jezelf met mensen die je zien

Mensen die je waarde laten voelen zonder dat je je anders voor hoeft te doen, zijn voedend. Het is geen luxe, maar noodzaak om regelmatig échte verbinding te ervaren.