Overtuigingen
De bril waardoor je de wereld ziet
Wat zijn overtuigingen?
Overtuigingen zijn gedachten die je zó vaak hebt gedacht of gehoord, dat je ze bent gaan geloven als waarheid. Ze vormen de onzichtbare bril waardoor je naar jezelf, anderen en het leven kijkt.
Overtuigingen ontstaan vaak op jonge leeftijd, vanuit ervaringen, opvoeding, cultuur of situaties waarin je iets hebt afgeleid over jezelf. Soms zijn ze bewust ("Ik geloof dat ik dat kan"), maar vaak zitten ze onbewust diep verweven in je systeem.
Een overtuiging is dus geen feit, maar voelt vaak wél als een feit.

Voorbeelden van overtuigingen
Ondersteunende overtuigingen
- "Ik ben goed zoals ik ben"
- "Fouten maken is menselijk"
- "Ik mag mijn grenzen aangeven"
- "Ik ben veilig in mezelf"
- "Ik verdien liefde"
Belemmerende overtuigingen
- "Ik ben niet goed genoeg"
- "Ik mag geen fouten maken"
- "Als ik nee zeg, vinden mensen me lastig"
- "De wereld is onveilig"
- "Ik moet me bewijzen om geliefd te zijn"
Hoe ontstaan overtuigingen?
Overtuigingen ontstaan uit herhaalde ervaringen of boodschappen die je hebt meegekregen. Bijvoorbeeld:
- Ouders/verzorgers die je altijd corrigeerden of weinig waardering gaven ➸ "Ik doe het nooit goed"
- Schoolervaringen waarin je uitgelachen werd of je niet begrepen voelde ➸ "Ik ben raar"
- Vergelijken met broers, zussen of leeftijdsgenoten ➸ "Anderen zijn beter dan ik":
- Culturele of religieuze normen ➸ "Ik ben niet veilig"
Wat je hebt meegemaakt, hoefde maar een paar keer te gebeuren (of zelfs maar één keer ) om zich vast te zetten als overtuiging, vooral toen je nog jong, gevoelig of afhankelijk was.
Waarom zijn overtuigingen zo krachtig?
Een overtuiging stuurt:
- Je Zelfbeeld
- Je gedrag en keuzes
- Hoe je met anderen omgaat
- Wat je verwacht van het leven
Bijvoorbeeld:
Als je gelooft: "Ik ben niet interessant", dan is de kans groot dat je je in houdt, weinig deelt, bevestiging zoekt - en daardoor ook minder oprechte verbinding ervaart, wat die overtuiging weer lijkt te bevestigen.
Overtuigingen versterken zichzelf. Ze kleuren je gedrag en je gedrag bevestigt weer je overtuiging. Dit heet zelfvervullende voorspelling (selffulfilling prophecy)

Hoe herken je belemmerende overtuigingen?
Let op zinnen in je hoofd die beginnen met:
- "Ik ben nu eenmaal zo..."
- "Dat lukt mij toch niet..."
- "Ik moet eerst...."
- "Dat hoort niet..."
- "Altijd als ik.... dan...."
Of merk op wanneer je jezelf kleiner maakt, vermijdt, jezelf over je grenzen laat gaan, of iets niet durft. En vraag jezelf af: Wat geloof ik hier eigenlijk over mezelf of de situatie?
Kun je overtuigingen veranderen?
Ja. Overtuigingen zijn aangeleerd, dus ze kunnen ook afgeleerd of herschreven worden.
Stap 1 is Bewustwording
Stap 2 is mildheid: zien dat het oude je ooit diende, maar nu niet meer helpt
Stap 3 is ruimte maken voor iets nieuws dat beter past bij wie je nu bent
Bijvoorbeeld:
Oude overtuiging
"Ik ben niet belangrijk"
"Ik moet het goed doen om erbij te horen"
"Ik mag niet lastig zijn"
Nieuwe ondersteunende overtuiging
"Mijn gevoelens en grenzen doen ertoe"
"Ik hoor erbij, gewoon door mezelf te zijn"
"Ik mag ruimte innemen, ook als dat anderen uitdaagt"
Het veranderen van een overtuiging is geen kwestie van jezelf ompraten. Het vraagt oefening, ervaring en soms begeleiding om het écht te voelen en ernaar te leven.
Overtuigingen zijn niet wie je bént. Ze zijn gedachten die zich hebben vastgezet - en waar je nu op mag reflecteren. Je mag jezelf toestaan om los te laten wat net langer bij je hoort.