Positief zijn bij ziekte

Tussen moed houden en eerlijk zijn

Als je ziek bent, tijdelijk of chronisch, dan krijg je vaak goedbedoelde adviezen te horen: "Blijf positief!", "Denk aan wat wél lukt!", "Je mindset doet veel!"

En daar zit een kern van waarheid in. Hoe je denkt en voel heeft absoluut invloed op je ervaring, je energie en soms zelfs op je herstel. 

Maar "positief blijven", is niet hetzelfde als altijd maar sterk zijn, doorgaan of je gevoel negeren. Echt positief zijn begint bij eerlijk durven zijn over wat er is. Ook als dat ongemakkelijk, verdrietig of frustrerend is. 

Ziek zijn is meer dan een medisch verhaal

Of je nu leeft met langdurige klachten, herstel van een operatie of te maken hebt met een onduidelijke diagnose, ziek zijn raakt aan meerdere lagen:

  • Je lichaam doet niet meer wat je gewend was
  • Je leven verandert: werk, relaties, energie, plannen
  • Je vertrouwen wankelt
  • En je gevoel van controle verdwijnt

In die realiteit positief blijven betekent niet altijd dat je hoopvol, dankbaar of opgewekt moet zijn. Het betekent: jezelf de ruimte geven om te voelen én tegelijk te kiezen voor wat jou helpt om door te gaan. 

Wat is echte positiviteit?

Echte positiviteit is geen roze bril, maar een innerlijke houding van mildheid, vertrouwen en veerkracht, ondanks de omstandigheden. 

Het betekent:

  • De moed om moeilijke gevoelens te erkennen zonder erdoor overspoeld te raken
  • Leren focussen op wat nog wél kan, ook als dat klein is
  • Jezelf aanmoedigen, zonder jezelf onder druk te zetten
  • Erkennen dat je je rot mag voelen, én toch liefdevol voor jezelf kunnen blijven zorgen
  • De betekenis zoeken, niet per se de oplossing. 

Positief zijn is niet ontkennen dat het zwaar is. Het is erkennen dat je ook dan iets waardevols in jezelf kunt aanspreken. 

De keerzijde van 'altijd positief moeten zijn'

Teveel nadruk op 'positief bijven' kan averechts werken. Je kunt het gevoel krijgen dat je niet mag klagen, dat je altijd hoopvol moet blijven, of dat je ziekte misschien jouw eigen schuld is als je je mentaal niet goed voelt.

Signalen dat "positiviteit" ongezond wordt:

  • Je voelt je schuldig over je verdriet, angst of frustratie
  • Je doet alsof het goed gaat, terwijl je uitgeput bent
  • Je trekt je terug omdat je niet 'negatief' wilt overkomen
  • Je dwingt jezelf tot dankbaarheid, terwijl je eigenlijk iets mist

Ziek zijn is al zwaar genoeg. Je hoeft daar geen toneelstuk bovenop te zetten. 

Gezonde vormen van positiviteit

Wil je krachtiger omgaan met ziekte zonder jezelf tekort te doen? Dan kan het helpen om te werken aan:

Emotionele eerlijkheid

Je mag je moe, boos, bang of wanhopig voelen. Die gevoelens willen niet 'weg', ze willen gezien worden

Erkenning van je grenzen

Positief zijn betekent niet dat je altijd alles probeert. Soms is de kracht juist: minder moeten, meer luisteren.

Bewust richten op wat helpt

Wat geeft je energie? Wat voedt je, ondanks alles? Dat kan iets kleins zijn: buitenlucht, een gesprek, muziek, rust

Zelfcompassie

Wees zacht voor jezelf. Voorla op dagen dat je je niet sterk voelt. Dat zijn vaak de dagen waarop je het meest voor jezelf kunt betekenen.

Betekenis geven

Soms brengt ziekte ook inzichten: over wat er echt toe doet, wat je los wil laten of wie je werkelijk bent. Die betekenis hoeft niet groots te zijn, als het maar van jou is. 

Je hoeft niet te kiezen:

licht én donker mogen naast elkaar bestaan

Ziekte en positiviteit zijn geen tegenpolen. Je mag tegelijk verdrietig zijn én dankbaar. Teleurgesteld én hoopvol. Verdrietig om wat je verliest, én krachtig in hoe je hiermee omgaat. 

"Positief zijn bij ziekte betekent niet dat je altijd blij bent. Het betekent dat je de keuze maakt om jezelf niet kwijt te raken in alles wat tegenzit".